Kolaboranci z niemieckich Trawnikimänner spoglądają na zabitych Żydów przy ul. Zamenhofa 42. (fot. domena publiczna)

19 kwietnia 1943 r. w warszawskim getcie wybuchło Powstanie. Był to bunt Żydów skierowany przeciwko Niemcom organizującym ostateczne wywozy resztki Żydów z getta do obozów zagłady na Majdanku i Treblinki.

W kwietniu 1943 r. w warszawskim getcie znajdowało się około 60 tys. Żydów. W dużej mierze byli to młodzi Żydzi, którzy byli wykorzystywani do pracy w niemieckich zakładach na terenie getta. Większość młodych Żydów należała do żydowskiego podziemia, które działało w getcie.

W warszawskim getcie funkcjonowały dwie organizacje ruchu oporu, lewicowa Żydowska Organizacja Bojowa (ŻOB) oraz druga wywodząca się z młodzieżowego syjonistycznego ruchu rewizjonistycznego „Betar”, która działała jako Żydowski Związek Wojskowy (ŻZW).


Reklama


Powstanie wybuchło 19 kwietnia 1943 r. gdy obydwie grupy odmówiły poddania się komendantowi niemieckiej SS Brigadeführerowi Jürgenowi Stroop. W efekcie Stroop rozkazał spalić całe getto.

Żydowski ruch oporu nie miał żadnych szans jednak dzielnie walczyli z Niemcami, aż do 16 maja kiedy to Postanie dobiegło końca.

Komenda Główna Armii Krajowej zgłosiła swoją pomoc Żydom podczas Powstania. KG AK zaoferowała pomoc z zaopatrzeniem broni i amunicji oraz w skoordynowaniu wspólnych działań na zewnątrz getta. Oferta AK została przez Żydów odrzucona.

Powstanie w warszawskim getcie było największą rewoltą Żydów podczas II wojny światowej. W Powstaniu zginęło około 13 tys. Żydów, z których większość się spaliła lub udusiła dymem. Po niemieckiej stronie zginęło około 150 Niemców.

Podczas Powstania niemiecki aparat propagandy próbował zgonić odpowiedzialność za Powstanie na Polaków. W radiu Niemcy nadawali kłamliwe komunikaty o tym, że ludność Warszawy oburzona Zbrodnią Katyńską przeprowadziła likwidację getta warszawskiego. Tym samym 23 kwietnia w Berlinie ukazał się dodatek nadzwyczajny z tą samą propagandą.

Raport szefa Ref. Żydowskiego w BIP KG AK i członka Żegoty Henryka Wolińskiego ps. Wacław w sprawie propagandy niemieckiej oskarżającej ludność Warszawy (fot. Archiwum Akt Nowych).

Marek Wróblewski

COPYRIGHT © 2020 TerazHistoria.pl. Wszelkie Prawa zastrzeżone. Kopiowanie i powielanie tekstów, zdjęć lub filmów bez zgody autora zabronione!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *